Skip to content

Ruda Śląska, dzielnica Nowy Bytom

8 września 2015

W sobotę 22 sierpnia udało mi się zwiedzić Rudę Śląską. Na razie było to szybkie spojrzenie na kilka punktów, do których chciałam się udać, na dobry początek; w przyszłości chciałabym to miasto odwiedzać jeszcze wiele razy i poznać je dokładnie.

Zaczęliśmy od centrum Nowego Bytomia, obecnie dzielnicy Rudy Śląskiej uważanej za jej administracyjne centrum. Od Placu Jana Pawła II, który funkcjonuje jako tutejszy rynek. Plac od zachodu zamyka bryła zjawiskowo pięknego Kościoła św. Pawła, noeromańskiego, z elementami sztuki wczesnochrześcijańskiej, biznatyjskiej i ottońskiej. Od północy modernistyczny gmach, obecnie siedziba Urzędu Miasta, od wschodu biegnie ulica Niedurnego, i przy niej, naprzeciw kościoła stoi  spory, 11-piętrowy blok. Natomiast od północy – pierzeja secesyjnych, doskonale odrestaurowanych kamienic.

Kiedy zatrzymaliśmy się przy Placu Jana Pawła II, nie wiedziałam w którą stronę mam się obrócić, i co najpierw fotografować. Wybrałam zatem najprostszą opcję: po kolei, zaczynając od miejsca, w którym stoję. A stałam przy secesyjnej kamienicy zdobionej stylizowanymi słonecznikami na rogu placu i ul. Niedurnego, numery 55-57 ul. Niedurnego – z tej bowiem strony były wejścia do budynku. Tę akurat przepiękną pierzeję kamienic trudno było sfotografować, ponieważ słońce znajdowało się właśnie z tamtej strony i świeciło znad nich prześwietlając zdjęcia. Cóż, będzie jeszcze na pewno okazja pojechać tam o innej porze dnia.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dwie z kamienic w pierzei: Plac Jana Pawła II nr 2 i 3.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Pierwsza z nich, numer 2, doskonale odnowiona, ma także trzyjęzyczną tabliczkę informacyjną. Została zbudowana w 1905 roku przez gminę Bytom dla nauczycieli Katolickiej Szkoły Ludowej.
Dlaczego przez gminę Bytom? Żeby to wyjaśnić, trzeba cofnąć się do dawniejszych czasów z historii dzielnicy. Widząc dzisiejszą zabudowę trudno sobie uświadomi, że jeszcze 200 lat temu, na przełomie XVIII i XIX wieku tereny dzisiejszego Nowego Bytomia były porośnięte lasem, zwanym Czarnym Lasem, należącym do miasta Bytomia. W XIX wieku na terenie Czarnego Lasu zaczęły powstawać huty i kopalnie a przy nich kolonie: Friedenshütte (Frydenshuta) – od niej nazywa się czasem dzielnicę nazwą „Fryna”, Eintrachthütte (Zgoda) i Schwarzwald (Czarny Las). Wszystkie kolonie w Czarnym Lesie stanowiły do 1921 roku wydzieloną geograficznie część miasta Bytomia, a wcześniej, w latach 1891-1921 powiatu miejskiego Bytom). W 1922 roku, po podziale Górnego Śląska, eksklawa Czarnego Lasu została przyłączona do Polski i przekształcona w samodzielną gminę, której nadano urzędową nazwę „Nowy Bytom” w miejsce tradycyjnej Frydenshuta i przejściowej Polski Bytom. Dopiero w 1959 roku Nowy Bytom stał się częscią Rudy Śląskiej.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Nad wejściem do bramy widnieje data zbudowania kamienicy.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Charakterystycznym elementem tej kamienicy jest bogata dekoracja ryzalitów elewacji frontowej (dwa ryzality z każdego boku kamienicy), w ramach której wyróżniają się płyciny przedstawiające secesyjnie przestylizowane maki – na zdjęciu.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

W tej kamienicy mieszkał Jan Stefan Dworak, historyk, publicysta i społecznik. Informuje o tym także tablica umieszczona na elewacji.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Kamienica obok, numer 3 ma także ryzalit w prawej bocznej części fasady i płyciny z secesyjnymi motywami. Szczególną uwagę zwracają zdobienia okien.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Stylizowane rośliny charakterystyczne dla stylu secesji. Tutaj: kwiaty i owoce, prawdopodobnie jabłka.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Motywy roślinne i napis „Salve”. Niestety ta kamienica nie ma opisu; szkoda, bo estetycznie nie mniej jest ciekawa od numeru 2.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

W zachodniej części placu znajduje się zjawiskowej piękności budynek – Kościół Świętego Pawła, parafialny kościół dzielnicy. Został wybudowany w stylu neoromańskim, bardzo szybko, ponieważ kamień węgielny wmurowano w 1911 roku, natomiast poświecenie świątyni odbyło się już we wrześniu 1912 roku. Romańska forma kościoła została wzbogacona elementami sztuki starochrześcijańskiej, bizantyjskiej i ottońskiej, efekt robi ogromne wrażenie.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Figura św. Floriana na masywnym cokole.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Obok, na podobnym, figura św. Barbary.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Modernistyczny budynek, w którym obecnie siedzibę ma Urząd Miasta Ruda Śląska. Nowy Bytom to administracyjne centrum Rudy Śląskiej, Plac Jana Pawła II musi zatem pełnić rolę rynku.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zdumiała mnie różnorodność architektury na tej niewielkiej przestrzeni. Wschodnią część Placu Jana Pawła II wizualnie zamyka ogromny, 11-piętrowy blok mieszkalny przy ulicy Niedurnego, jednej z głównych dróg Rudy Śląskiej.

———————–

Polecam:
Ruda Śląska/Nowy Bytom/ Fryna – ciekawy post, w którym można zobaczyć stare pocztówki i zdjęcia centrum Nowego Bytomia.

Magdalena

Reklamy
One Comment
  1. Magda, nie wiedziałam, iż to miasto jest aż tak piękne! Coś czuję, że pojutrze najdzie mnie na nie faza, i następny tydzień spędzę na odkrywaniu jego historii. Myślę, że spodoba mi się tak samo, jak Tobie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: