Skip to content

Ciekawostki o Rudzie Śląskiej

16 sierpnia 2015

Od pewnego czasu miastem które szczególnie mnie fascynuje, jest Ruda Śląska. Miasto, które obecnie składa się z jedenastu dzielnic. Każda jednak z obecnych dzielnic rozwijała się niegdyś jako osobna miejscowość, stąd związki między nimi nie są ponoć duże. Zwiedzanie Rudy, to zatem trochę jak zwiedzanie szeregu mniejszych miasteczek czy miejscowości. Ponadto obecny podział administracyjny miasta, jeżeli poczytać o nim dokładnie, nie jest taki prosty, ponieważ np. dzielnica Czarny Las została wydzielona całkiem niedawno, w 2006 roku. Niektóre osiedla leżą na terenie 2 dzielnic Rudy Śląskiej!
Poczytawszy tylko pobieżnie o mieście, znalazłam szereg ciekawych informacji, po których tym bardziej nęci dokładne poznanie Rudy.

  • Ruda Śląska jako miasto powstała dopiero po II wojnie światowej. Na mocy ustawy z dnia 10 lipca 1939 roku wydanej przez Sejm Śląski otrzymała prawa miejskie, które jednak weszły w życie dopiero po II wojnie światowej. Do obecnej dzielnicy Ruda przyłączono Godulę, Orzegów i Chebzie. W 1959 Ruda wraz z Nowym Bytomiem stworzyły miasto Ruda Śląska.
  • Czytając informacje o dzielnicy Rudy Śląskiej – Orzegów, napotkałam informację, że nazwa Orzegów to forma słowa „Orzegłowy”, i pochodzić ona ma od tego, iż miejscowi rolnicy gdy orali ziemie, znajdowali ludzkie czaszki; ponadto podejrzewa się że czaszki te najprawdopodobniej pozostały po najazdach tatarskich. Etymologia ta działa bardzo na wyobraźnię. Jeden z czytelników podpowiada mi jednak, że to mit. Prawda jest nieco mniej nęcąca. Na starych mapach nazwa przybiera np. formę Osokov – od osoków, czyli krzewów
  • Pierwszą szkołę w Chebziu (obecnie dzielnicy Rudy Śląskiej) zbudował Karol Godula. Działała ona jako szkoła prywatna w latach 1843-51.
  • W Rudzie Śląskiej są dwa osiedla, które znajdują się na terenie dwóch różnych dzielnic. Tzw. Ptasie Osiedle dzieli na dwie części ulica Górnośląska. Jedna część należy do Wirku, druga do Bykowiny. Drugie z nich to położone wzdłuż ulicy Ignacego Paderewskiego tzw. Osiedle Konty. Leży ono na granicy dzielnic Wirek i Bielszowice. Takie położenie jest wynikiem celowego działania władz w latach 70. i 80. XX, które miało na celu scalenie dzielnic Rudy Śląskiej w jednolity organizm miejski.
  • W Sanktuarium Matki Boskiej z Lourdes w dzielnicy Kochłowice znajduje się XX-wieczny ołtarz główny w formie groty lourdzkiej – z cegły obsypanej gruzem skalnym. Tutaj znowuż napotkałam informację, że gruz skalny przywieziono z Lourdes w czasie budowy kościoła. Lecz i to okazało się nie być prawdą. Tufy wulkaniczne na ołtarzu w kochłowickim kościele pochodzą z Andernach nad Renem. Przywieziono je wagonami w transporcie łącznym dla budowy grot w Kochłowicach i na kalwarii w Katowicach-Panewnikach. Co istotne – grota w Lourdes jest biała, jako że skały tam są wapienne. Nasze groty są brązowe, ponieważ wykonano je ze skał wulkanicznych, błędność informacji o gruzie skalnym z Lourdes zatem nietrudno wykryć, gdy się temu dokładniej przyjrzeć.

Drodzy Rudzianie, podpowiedzcie proszę jeszcze inne ciekawe informacje o mieście. Na pewno jest ich bez liku, lecz nie są powszechnie znane.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ruda Śląska, dawna kolonia robotnicza Karol Emmanuel.
Zdjęcie wykonano 11 czerwca 2011 roku.

Magdalena

Reklamy
5 komentarzy
  1. Witam i z przyjemnością coś podpowiem. Na początku dwie sprawy: pochodzenie nazwy Orzegów od wyorywanych czaszek to mit. Na starych mapach nazwa przybiera np. formę Osokov – od osoków, czyli krzewów. Tufy wulkaniczne na ołtarzu w kochłowickim kościele pochodzą z Andernach nad Renem. Przywieziono je wagonami w transporcie łącznym dla budowy grot w Kochłowicach i w Katowicach – Ligocie (po wybudowaniu w Kochłowicach NOWEGO kościoła). Co istotne – grota w Lourdes jest biała, jako że skały tam wapienne. Nasze groty są brązowe, jak to skały wulkaniczne. Polecam broszurkę o Ludwiku Tunklu do pobrania z mojej strony.

    • Bardzo dziękuję Panu za ciekawy komentarz. Informacje już poprawione. Temat Rudy Śląskiej będę zgłębiać w najbliższym czasie i mam nadzieję, że uda się to miasto dokładnie zwiedzić, a potem opisać. I że znajdę na jego temat dobrą literaturę.

  2. Magda, musisz poprawić jeszcze jedną pomyłkę. To z oświetleniem elektrycznym. W rzeczywistości chodzi o Rudy w pobliżu Raciborza, w gminie Kuźnia Raciborska (Cystersi, II wojna i inne takie). To właśnie w tej wsi zainstalowano po raz pierwszy w Rzeszy Niemieckiej oświetlenie elektryczne. Pisały o tym ”Nowiny Raciborskie” z 21 grudnia 1889 roku, numer 76. Czasem nazwę Rudy zapisywało się jako Ruda, co w dzisiejszych czasach jest mylące, jeśli nie zna się na rzeczy. W podobny sposób można pomylić ze sobą opolską dzielnicę (niegdyś wieś) Groszowice z Gaszowicami pod Rybnikiem.

    Podeślę ci linka do swojej wirtualnej kolekcji na Śląskiej Bibliotece Cyfrowej. Mam w niej min. ”Nowiny Raciborskie”.

  3. Od lat tropię różne mity o Rudzie. Ale tym razem uważam, że jeszcze większym jest mit o elektrycznym oświetleniu Rud raciborskich. Nieprzypadkowo w linkowanej gazecie wzmianka o oświetlonej wsi Ruda jest zamieszczona pomiędzy wzmiankami o Gliwicach i Bytomiu. To na terenie Rudy istniała już elektrownia, która mogła to oświetlenie zasilać! Jej właściciel dbał o swoich pracowników, budował dla nich domy, oświetlił ulice. Próba przeniesienia owej palmy pierwszeństwa na rzecz Rud jest moim zdaniem dziwna.
    Niemiecko i angielskojęzyczne źródła, dotyczące rozwoju elektrotechniki wymieniają nazwę „Ruda O/S”, wiążąc informacje o tym pierwszym oświetleniu z nazwiskami Stechow i Ballestrem. Czyli na sto procent nie chodzi o Rudy, ale właśnie o Rudę.

    • O swoich robotników dbał nawet książę Donnersmarck, ten okrutnik.

      Polecam książkę ”Sekrety cystersów. Opactwo w Rudach”. Oświetlenie elektryczne w Rudach raciborskich pojawiło się w 1889 roku. Ta wieś leży nad rzeką, a woda to źródło energii, tyle, że niekonwencjonalnej. W NR wyraźnie napisane było ”Od kilku dni wieś nasza”. Gazeta z Raciborza nie nazwałaby wsi Ruda ”naszą” wsią. Poza tym, z Raciborzem równało się tylko Opole, pozostałe miasta schodziły na dalszy plan, nie wspominając już o Rudzie, która była wówczas wioską…

      Wychodzi na to, że zarówno Ruda, jak i Rudy, miały oświetlenie w tym samym czasie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: