Skip to content

Odkrywając Polskę Wschodnią. Krynki

27 lutego 2015

Z Kruszynian do Bohonik pojechaliśmy przez miejscowość Krynki. Zainteresowała nas, gdy zobaczyliśmy ją na mapie obok meczetu w Kruszynianach.

Krynki to małe miasteczko w powiecie sokólskim, liczy około 2500 mieszkańców. Wizyta tutaj pozostawiła uczucia ambiwalentne. Z jednej strony bowiem, w tym tak tycim miasteczku zastaliśmy kolejne zagłębie zabytków. Z drugiej strony – nie ma z czego się cieszyć, widząc ich stan. W mieście istniały aż 4 synagogi, z tego jedna już nie istnieje, z jednej pozostały tylko ruiny – w zasadzie niewielki fragment kamiennej ściany, jedna (najpiękniejsza) jest w opłakanym stanie, i tylko jedną zagospodarowano na Gminny Ośrodek Kultury i Sportu – w związku z czym nie niszczeje opuszczona. Mamy tutaj dwie cerkwie, kościół katolicki, dzwonnicę bramną z XVIII wieku, cmentarz żydowski… A to wszystko na niespełna 4 kilometrach kwadratowych!

Kościół katolicki św. Anny utrzymany jest w dobrym stanie, podobnie cerkwie. Przy ulicach miasteczka widzimy przeuroczą drewnianą zabudowę. Całokształt przedstawia jednak dość smutny widok, i z niemal każdego kąta wyziera bieda. A to wielka szkoda, ponieważ miasteczko to jako jedyne w Polsce, a jedno z dwóch na świecie posiada specyficzny układ przestrzenny, mianowicie ma sześcioboczny rynek z odchodzącymi od niego 12 ulicami. Fakt ten mógłby zostać z powodzeniem wykorzystany przy promocji miejscowości. Nic takiego jednak najwyraźniej się nie dzieje.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAUkład przestrzenny Krynek – jedyny rynek w Polsce, z którego odchodzi promieniście 12 ulic. Jego opis znajdziemy na tablicy informacyjnej przy tymże unikatowym rynku.
Układ ten pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku, kiedy to podskarbi litewski Antoni Tyzenhauz przebudował miasto po wielkim pożarze. Układ ten zachował się do dziś. W XVI wieku istniał w tym miejscu rynek prostokątny z siatką prostopadłych ulic. Do II wojny światowej na wybrukowanym placu rynkowym znajdowała się hala targowa. Po wojnie wytyczono sześcioboczne rondo, a w latach 60. utworzono na rynku park.

SAMSUNGKościół św. Anny. Wzniesiony w latach 1907-1912 w stylu neogotyku wiślano-bałtyckiego, na miejscu poprzedniej, drewnianej świątyni. Barokowe wyposażenie kościoła pochodzi zeń właśnie.
Fot. Paweł Niewiadomski.

SAMSUNGCerkiew pod wezwaniem Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy przy kameralnej ul. Cerkiewnej. Zbudowana w 1864. Reprezentuje styl eklektyczny, posiada elementy neoromańskie i bizantyjskie. Wewnątrz znajduje się zabytkowy ikonostas, którego i tym razem nie było nam dane zobaczyć, ponieważ cerkiew, tak jak wszystkie pozostałe na naszej drodze, była zamknięta.
Fot. Paweł Niewiadomski.

SAMSUNGSynagoga chasydów ze Słonima. A raczej to co z niej zostało… Obawiam się, że niedługo może zostać jeszcze mniej. Ponoć znajduje się tutaj skup butelek i magazyn pasz, budynek nie wygląda jednak jakby był wykorzystywany w jakimkolwiek celu. A to wielka szkoda, ponieważ to jedna z niewielu zachowanych bożnic chasydzkich w Polsce. Powstała w drugiej połowie XIX wieku. W czasie II wojny światowej, w 1941 roku jej wnętrze zostało zdewastowane przez wojsko niemieckie. Po wojnie częściowo przebudowana. Jak widać, całkiem nieźle zachowały się dekoracje zewnętrzne. Synagoga została wpisana do krajowego rejestru zabytków nieruchomych w 2000 roku. Czy naprawdę jest ona wciąż używana, chociażby do celów magazynowych?
Fot. Paweł Niewiadomski.

synagoga-kaukaska-w-krynkach-polska-egzotyczna-2009-szymon-nitka-1000277Synagoga Kaukaska w Krynkach. Synagoga została zbudowana w 1850 roku w stylu mauretańskim. Do dziś zachowały się elementy wystroju zewnętrznego w postaci gzymsów, fryzów i płycin oraz charakterystyczne, rozmieszczone nieregularnie półokrągło zakończone okna (część z nich została zamurowana po II wojnie światowej). Służyła jako centralna synagoga biednej dzielnicy żydowskiej zwanej Kaukaz, stąd jej nazwa. Doszczętnie zdewastowana w 1941 roku. Po zakończeniu wojny synagoga stała opuszczona i niszczała. W 1955 roku została przebudowana, a w jej wnętrzu założono kino. Wtedy zamurowano okna babińca oraz głównej sali i usunięto z  wnętrza bimę, czyli podwyższone miejsce w formie namiotu czy altany, w którym stawia się stół do wykładania i czytania Tory.
Obecnie w synagodze znajduje się Gminny Ośrodek Kultury i Sportu, który wykorzystuje ją jako salę imprezową oraz kawiarnię. Została ona wpisana do krajowego rejestru zabytków nieruchomych w 1966 roku.
Los tej synagogi okazał się najlepszy, choć i ona z zewnątrz nie prezentuje najlepszego stanu.

Fot. Szymon Nitka, autor blogu znajkraj.pl. Zdjęcie pochodzi z godnego polecenia postu: Rowerem po Polsce egzotycznej.

SAMSUNGZabytki Krynek posiadają spójny system dwujęzycznych tablic informacyjnych. To bardzo ważny element dla turystów, którzy, bardzo często pozbawieni przewodnika po miejscach które zwiedzają, mogą poznać historię odwiedzanych obiektów. Niestety wiele miejscowości nie stosuje nawet tak prostej formy oznaczenia swoich zabytków.
Fot. Paweł Niewiadomski.

SAMSUNGDrewniana zabudowa Krynek.
Fot. Paweł Niewiadomski.

Każdy z zabytków Krynek, nawet kamień na kamieniu pozostałe po Wielkiej Synagodze zasługują na dokładne sfotografowanie i opisanie. Nie będę jednak ukrywać – zmęczona już podróżą, upalnym dniem, a dodatkowo podłamana stanem krynieckich zabytków, nie miałam sił, aby je wszystkie sfotografować. Już na miejscu domyślałam się, że będę tego żałować…
Po spacerze wokół miasta zdecydowaliśmy usiąść na rynku na małą przekąskę, a potem ruszyć dalej. Na rynku nie było jednak… ani jednej ławki. Zrezygnowani usiedliśmy na jakimś kamieniu czy pniu na uboczu rynkowego parku, i po krótkiej przerwie udaliśmy się w dalszą drogę. Do Bohonik.

Magdalena

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: