Skip to content

Mistrzowie Grupy Janowskiej

29 stycznia 2013

Grupa Janowska powstała w 1946 roku przy Świetlicy Związku Zawodowego Górników na Nikiszowcu. Jej oficjalna nazwa to: Koło Malarzy Nieprofesjonalnych. Początki Grupy Janowskiej sięgają lat 30. ubiegłego stulecia i założonej przez Teofila Ociepkę gminy okultystycznej, której jedną z form ekspresji było malarstwo. Grupa Janowska zrzeszała malarzy amatorów – pracowników kopalni „Wieczorek”. Tworzyli ją: Teofil Ociepka, Paweł Wróbel, Gerard Urbanek, Bolesław Skulik, Paweł Stolorz i Leopold Wróbel. W 1951 r. dołączył do nich Ewald Gawlik, a w 1955 r. – Erwin Sówka.

Niewątpliwie duży wpływ na twórców wywarły okultystyczne poglądy Teofila Ociepki. Uważał on, że twórczość malarska jest Bożym posłannictwem i powinna przedstawiać problematykę zasadniczą, jako niezwykle istotny postrzegał problem walki Dobra ze Złem. Traktowanie twórczości jako posłannictwa, mającego na celu wypełnienie misji w istotny sposób odróżniała członków-założycieli Grupy Janowskiej od innych twórców sztuki naiwnej. Malarze spotykali się raz w tygodniu, w środy lub czwartki, i poddawali swoje prace ocenie kolegów. Zdarzało się, że były one surowo krytykowane, a nawet – że skrytykowani twórcy na miejscu niszczyli swoje prace. W 1956 roku, na 15 lat opiekę nad malarzami objął Zygmunt Lis – absolwent krakowskiej ASP.

Grupa składała się z prawdziwych indywidualności, każdy z malarzy zyskał sławę nieprzeciętnego twórcy o silnie oryginalnych cechach. Sławę zdobyli zarówno indywidualnie, jak i jako Grupa.
Za najwybitniejszego przedstawiciela Grupy uznano Teofila Ociepkę. Jego wystawy organizowano w galeriach całej Europy. Paradoksalnie jednak, malarze bardzo długo nie mieli stałej ekspozycji swoich obrazów, poświęconej wyłącznie ich Grupie. Ich obrazy można było oglądać tylko wśród innych prac w muzeach Śląska, na wystawach czasowych, lub w prywatnych kolekcjach, np. na wystawie w salonie fryzjerskim na Giszowcu, urządzonej przez właściciela zakładu, niegdyś przyjaźniącego się z Ewaldem Gawlikiem. Swojej stałej ekspozycji doczekali się dopiero w kwietniu 2011 roku, w nowo otwartej filii Muzeum Historii Katowic na Nikiszowcu.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAMuzeum Historii Katowic. Dział Etnologii Miasta (filia na Nikiszowcu)
– fragment wystawy stałej „Mistrzowie Grupy Janowskiej.
Zdjęcie wykonano 27 stycznia 2013 roku.

Działania Grupy Janowskiej stały się inspiracją dla Lecha Majewskiego – twórcy pierwszej śląskiej komedii metafizycznej „Angelus” z 2001 roku.

Powstanie i funkcjonowanie Grupy Janowskiej często określane jest mianem fenomenu na skalę światową.

———————————–

Na podstawie:

Angelus [w]: Filmweb, [dostęp 8 grudnia 2012], dostępny w Internecie: http://www.filmweb.pl/Angelus

Filia Muzeum Historii Katowic w Nikiszowcu otwiera swoje podwoje [w]: Nasze Miasto: Katowice, [dostęp 8 grudnia 2012], dostępny w Internecie: http://katowice.naszemiasto.pl/artykul/852278,filia-muzeum-historii-katowic-w-nikiszowcu-otwiera-swe,id,t.html

Giszowiec, Nikiszowiec, Szopienice: przewodnik po dzielnicach Katowic: na trasie Balkan Ekspresu, [red. Leszek Jabłoński ; aut. tekstów Leszek Jabłoński, Maria Kaźmierczak; tł. Leszek Jabłoński, Krzysztof Chmielarz], Katowice: „Crux”, [2002]

Historia Grupy Janowskiej [w]: Miejski Dom Kultury „Szopienice-Giszowiec”, [dostęp 8 grudnia 2012], dostępny w Internecie: http://www.mdk.katowice.pl/artykul.php?filia=3&artykul_id=971

Mistrzowie Grupy Janowskiej [w]: Muzeum Historii Katowic, [dostęp 8 grudnia 2012], dostępny w Internecie: http://www.mhk.katowice.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=183&Itemid=148

Mit, magia, manipulacja i orbis interior: śląska sztuka nieelitarna = Myth, magic, manipulation and orbis interior: Silesian non-elite art, Seweryn Aleksander Wisłocki; [tł. Magdalena Niemczyk, Grażyna Mendakiewicz]. Wyd. 2 poszerz. i popr., Katowice: „Śląsk”, 2008

Magdalena

Reklamy

From → Katowice, Osoby

Dodaj komentarz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: