Skip to content

Nikiszowiec

22 grudnia 2012

Są na Śląsku dwa takie osiedla (obecnie – dzielnice), które uważane są za unikat na skalę światową. To Nikiszowiec i Giszowiec.

Osiedle robotnicze Nikiszowiec – zostało zbudowane w latach 1908-1915 (druga faza budowy w okresie 1920-1924) na terenie gminy Janów. Nazwa pochodzi od szybu „Nikisch”, wybudowanego w 1906 roku. Osiedle zaprojektowali bracia Georg i Emil Zillmanowie. Pod koniec drugiej dekady XX wieku, Nikiszowiec liczył ok. 7 tysięcy mieszkańców. W roku 1927 w centralnej części dzielnicy otwarto okazały kościół w stylu neobarokowym.

Giszowiec i Nikiszowiec tym różnią się między sobą, iż Giszowiec jest osiedlem domków górniczych, przeważnie dwurodzinnych; w dzielnicy wybudowano także budynki użyteczności publicznej, np. szkoły, sklepy, pralnię i łaźnie a także okazałe budynki, willa dyrektora kopalni, a także m. in. bardzo charakterystyczny budynek nadleśnictwa, w którym obecnie mieści się przedszkole. Nikiszowiec natomiast osiedle Nikiszowiec to 9 ceglanych bloków mieszkalnych, z których każdy ma kształt wieloboku (np. prostokąta, trapezu). Każdy blok otaczają ze wszystkich stron ulice. Sąsiednie bloki połączone są ze sobą nadwieszkami. Wewnątrz każdego bloku znajduje się podwórko, na którym w przeszłości znajdowały się dodatkowe pomieszczenia gospodarcze przynależne do każdego mieszkania: komórki, chlewiki lub kurniki. Na każdym podwórku był także piec do wypieku chleba, tzw. piekarniok do użytku ogólnego. Na osiedlu funkcjonowała także wspólna pralnia i magiel – nie wolno było robić prania w mieszkaniach, aby nie niszczyć ich wilgocią. Trwają prace nad wpisem osiedla Nikiszowiec na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Oba osiedla przez długie lata były swego rodzaju samowystarczalnymi enklawami. W ramach każdego z osiedli znajdowały się wszelkie obiekty najbardziej niezbędne mieszkańcom: szkoły, piekarnie, restauracje, obiekty usługowe. W ten sposób, jeżeli mieszkańcy nie chcieli opuszczać osiedla, nie musieli tego robić. Oba osiedla są obiektami uznawanymi za niepowtarzalne unikaty.

nikiszowiecNikiszowiec. W tle kościół św. Anny.
Zdjęcie pochodzi ze strony: przypadkipocztowkowe.blogspot.com

Nikiszowiec stanowi niewyczerpane źródło inspiracji dla twórców – malarzy, fotografów, a takze filmowców. Powstały tutaj liczne filmy, m. in. „Sól ziemi czarnej” i „Perła w Koronie” Kazimierza Kutza, oraz „Angelus” Lecha Majewskiego.

Zapraszam także do przeczytania pozostałych postów dotyczących Nikiszowca:

Kawiarnie i restauracje Śląska – Cafe Byfyj

U nos w kuchni na Nikiszu

U nos w doma na Nikiszu

Dwanaście kilometrów do byfyja

Polecam:

Nikiszowiec – magiczne miejsce – szczegółowa strona zawierająca mnóstwo informacji o osiedlu Nikiszowiec.

Stowarzyszenie razem dla Nikiszowca

Magdalena

Reklamy

From → Katowice

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: