Skip to content

Muzeum Techniki i Włókiennictwa w Bielsku-Białej

6 grudnia 2012

To muzeum ciekawe. Choć mało znane. Dla niewtajemniczonych – instrukcja jak tam trafić:

Sposób 1: Jesteśmy na ulicy Zamkowej (przedłużenie 3 Maja w kierunku Szczyrku), stoimy tyłem do Zamku Sułkowskich, a przodem do Teatru Polskiego i Poczty Polskiej. Robimy kilkanaście kroków w prawo – na Plac Adama Mickiewicza (stoi tam pomnik Adama Mickiewicza). Widzimy szary budynek, starą bielską fabrykę, z zaokrąglonymi oknami. To tam, wejście w rogu.

Sposób 2: Jesteśmy na tej samej ulicy Zamkowej, stoimy tyłem do Zamku Sułkowskich, a przodem do Teatru Polskiego i Poczty Polskiej. Wchodzimy w ulicę 1 Maja, która biegnie pomiędzy Teatrem Polskim a Pocztą Polską. Robimy kilka kroków, i widzimy arkadowe przejście w jednej z kamienic, z prawej strony. Przechodzimy przez nie, i jesteśmy na Placu Adama Mickiewicza. Dookoła siebie widzimy stary budynek, dawną bielską fabrykę. Voila, to tutaj.

Dlaczego muzeum włókiennictwa w Bielsku-Białej? Miasto to ma bardzo długie włókiennicze tradycje. Przed II wojną światowa miasto kwitło przemysłem włókienniczym.

Ewa Dąbrowska w książce „Dzieje sukienników i postrzygaczy w Bielsku Białej” pisze o tradycjach cechowych w Bielsku:
„Minęły już ponad cztery wieki od czasu, kiedy we wtorek po Bożym Ciele Roku Panskiego 1548 do księcia Wacława Adama rezydującego na zamku w Cieszynie przybyli sukienicy z Bielska. Przedstawili mu spisane przez siebie punkty porządku, według którego pragnęli założyć cech oraz uprawiać swe rzemiosło i prosili uniżenie, aby jako władca tej ziemi zatwierdzić je raczył.
Jest to najstarszy dokument (przywilej cechowy) świadczący, że juz wówczas istniała w Bielsku dostatecznie liczna grupa rzemieślników trudniących się wyrobem sukna na zbyt, którzy odczuwali potrzebę ustanowienia organizacji cechowej, czyli bractwa rzemieślników wytwarzających własne wyroby. W sąsiedniej Białej, a właściwie pierwotnie w Lipniku, przywilej cechowy łącznie z umową lokacyjną dla przybyłych tam sukienników został zatwierdony znacznie później, bo dopiero w 1667 roku.
cechy sukienników od samego powstania i potem przez wiele stuleci były dominującymi cechami w obu sąsiadujących miastach, zdecydowały o ich rozkwicie , a sukiennicy swymi wysokiej jakości suknami rozsławili je daleko poza region. Z biegiem czasu nieunikniony postęp techniczny i gospodarczy spowodował przekształcenie ręcznej pracy sukienników w ich małych warsztatach w mechaniczną produkcję przemysłową. Niestety, w chwili obecnej nie ma juz nie tylko tradycyjnych warsztatów sukienniczych, ale nie ma też licznych jeszcze niedawno zakładów przemysłowych i ich następców – fabrykantów, kontynuujących chwalebne tradycje swoich poprzedników, wytwarzających systemem przemysłowym znane i cenione tkaniny wełniane. Działają jeszcze tylko te nieliczne zakłady, które pokonały wielorakie piętrzące się przed nimi trudności. Nie potrafią one już jednak wskrzesić dawnej świetności bielskich tkanin.”

Gotowe sukno było sprzedawane nie tylko na miejscowych jarmarkach, ale nawet w znacznie odleglejszych miejscach. Sukna stały się cennym i poszukiwanym towarem, a do miejscowych mistrzów napływały liczne zamówienia od szlachty polskiej na jej ubiory i liberie dla służby, na mundury dla wojska, na szaty dla duchownych i mnichów. Powstała grupa kupców specjalizujących się w handlu suknem. Wożono je do wielu miast Europy Środkowej, ale takze zaprzęgi konne transportowały sukna aż do Konstantynopola, a stamtąd karawany wielbłądów do krajów Wschodu. Cieszyły się tam szczególnym uznaniem, zwłaszcza materiały o pięknym niebieskim kolorze, odpornym na światło słoneczne.

Elewacja budynku, w którym mieści się Muzeum Techniki i Włókiennictwa.

Biuro mistrza.

Maszyny do pisania zgromadzone w kantorku mistrza.

Szafa sejfowa.

Maszyna tkacka i kołowrotek.

Maszyna opisana: „C Josephys Erben. Bielsko Bielitz. Poln. Schlesien”.

Maszyna włókiennicza.

Maszyna do tkania ręcznoego – widok na całość warsztatu tkacza.

Maszyna do tkania ręcznego.
Na niej widzimy fragment wykonanej wg wzoru pracy, a obok stołek dla tkacza.

Krosno do tkania ręcznego
– nad fragmentem wykonanej pracy wiadać wzór papierowy kilimu.

Maszyna wykonana z drewna, na elementach konstrukcji widać wyżłobiony
charakterystyczny motyw góralski.

Katalog tkanin stosownych do wykannaia ubiorów modnych w okresie międzywojennym.

Katalog tkanin.

Nożyce służące do postrzygania materiału.

Kapelusze – jeden z wyrobów bielskich sukienników.

Kolekcja muzealna, opróvcz urządzeń tkackich, obejmuje takze zbiór próbek tkanin miejscowych zakładów włókienniczych, urządzenia do drukowania tkanin (klocki i wałki drukarskie) oraz radioodbiorniki i telewizory, gramofony i magnetofony, płyty gramofonowe, sprzęt fotograficzny, sportowy (zwłaszcza narciarski), maszyny liczące i do pisania. Zawiera również sprzęt gospodarstwa domowego (żelazka, wagi, pralki, maszyny do szycia, formy do ciasta, maszynki do mięsa).
Na fotografii: część kolekcji zawierjącej sprzęt gospodarstwa domowego.

Tarki do prania.

Magiel z wsuniętą weń tkaniną – najpewniej miejscowej produkcji.

Na fotografii: fragment kolekcji żelazek.

Żelazka na duszę.

Podstawki pod żelazka. Sztuka użytkowa we własnej osobie.

Podstawki pod żelazka. Środkowa – zdobiona stylizowanym motywem tulipanów.

Odważniki ceramiczne używane w wagach, m. in. sklepowych i domowych.
Babcia autorki posiadała identyczny zestaw odważników i stosowaną wage,
która była jedną z ulubionych zabawek Waszej autorki w dzieciństwie.

W osobnej sali znajduje się wystawa starych pocztówek z Bielska-Białej i okolic.

Na podstawie:
Dzieje cechów sukienników i postrzygaczy w Bielsku i Białej: Ewa Dąbrowska. Bielsko-Biała: Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego, 2004.

Magdalena

Reklamy

From → Bielsko-Biała

One Comment

Trackbacks & Pingbacks

  1. Ciekawostki o Bielsku-Białej | Odkrywając Śląsk

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: