Skip to content

Bielsko-Biała – Stare Miasto

5 lutego 2011

Bielski Stary Rynek i Stare Miasto to niewątpliwie jedno z najbardziej uroczych, jeżeli nie najpiękniejsze miejsce w Bielsku-Białej.

Stare Miasto jest najstarszą częścią Śródmieścia. Położone na Wzgórzu Miejskim i posiadająca zachowany średniowieczny układ urbanistyczny. Zostało założone w XIII wieku na wzgórzu, które ma naturalne elementy obronne, a potem zostało dodatkowo wzbogacone murem miejskim. Dzisiejsze granice Starego Miasta wyznacza linia dawnych murów miejskich,
a więc dzisiejsze ulice: pl. Chrobrego, ul. Orkana od północy, ul. Zamkowa od wschodu, pl. św. Mikołaja i ul. Schodowa od południa i ul. św. Trójcy od zachodu. Ulica Schodowa to ulubione miejsce fotografów, i rzeczywiście niezwykły zakątek – kaskada schodów pomiędzy starymi kamienicami.

Dwa najważniejsze punkty Starego Miasta i Zamek Sułkowskich.

O Zamku Sułkowskich tak pisał „Dziennik Zachodni” 2 lutego 2011 r.:

„Zamek wtedy [1930 r.] lśnił bielą na wzgórzu tak jak dzisiaj po gruntownym odnowieniu. Zamek bardzo zmienił się od czasów, gdy stała tu mała warowania zbójecka, a potem drewniany bastion księcia opolskiego Kazimierza z XIII wieku. Miejsce okazało się tak strategiczne, że budowla zaczęła się rozrastać. Teraz jest to okazały gmach, który każdy z licznych właścicieli ozdabiał po swojemu. Jest najstarszym obok kościoła św. Stanisława zabytkiem na terenie historycznego miasta Bielska. Ale niegdyś to miasto było na terenie zamku, rosło przy jego boku. Bez zamku nie byłoby Bielska.

Książę cieszyński Przemysław I Noszak zmienił drewnianą strażnicę w murowaną, potem przytulił się do niej browar książęcy i wiele innych ówczesnych biznesów. Okolica zaczęła się rozwijać. Pojawiły się legendy o tajemniczym przejściu pomiędzy zamkiem a górą Klimczok. Jeden z przedstawicieli ostatniej rodziny panów na zamku – Aleksander Sułkowski, postanowił w XVI wieku dodać budowli więcej elegancji i prestiżu. Nawiązał więc do prawdziwej przeszłości, dodając wieży zębate zwieńczenia i fundując zamkowi sześcioboczną wieżyczkę. W północnej elewacji zdecydował się na arkadowe okna w stylu włoskiego renesansu. Zamek nabrał urody, którą wciąż może się pochwalić.

Obecnie w zamku, oprócz historycznej ekspozycji i wystaw, odbywają się koncerty muzyki kameralnej. Jest to centrum kulturalne miasta”.

Zamek Sułkowskich – widok od strony Placu Chrobrego

Wieża zamku

Część fasady zamku. Czerwone elementy to, niestety niewyraźnie widoczne, neorenesansowe głowy. Detalom najlepiej przyjrzeć się na żywo.

Zamek ma wiele ciekawych detali architektonicznych. Tutaj – okno
z balkonem. Latarnie na kameralnej ulicy Wzgórze – trochę jak z Narni, szczególnie w zimie.

Muzeum Zamek Sułkowskich udostępnia na swojej stronie wirtualny spacer po wnętrzach (zobacz tu).

Obok Zamku przechodzi się na Stary rynek, ulicą Wzgórze lub Podcienie. Obydwie są niezwykłe. Idąc ulicą Wzgórze pierwsze co można zauważyć zbliżając się do rynku, to Antykwariat Wzgórze, znany w całym Bielsku – ulubione miejsce miłośników książek.

Ulica Wzgórze jest też tą ulicą, która od razu wprowadza nas w klimat bielskich kawiarni i pubów. Na Starym Rynku praktycznie w każdej kamienicy znajduje się kawiarnia lub pub; w jednej z nich działa od czasów niepamiętnych Bar Mleczny Pierożek. Względnie jeżeli wejdziemy tutaj w dowolne drzwi i nie trafimy do kawiarni lub pubu, będzie to na pewno antykwariat. Lokale bielskiego Starego Rynku zasługują niewątpliwie na osobny mały przewodnik, który autorka Czytelnikom w odpowiednim czasie dostarczy.

Zmierzając na rynek ulicą Podcienie, zobaczymy właśnie ten element architektoniczny, który nadaje tej ulicy szczególny klimat. Ulica Podcienie kojarzy się głównie ze sztuką. Zawsze mieściły się tutaj sklepy związane z działalnością artystyczną, od sklepu z materiałami dla plastyków, po artystyczną biżuterię, a nawet odzież. Na ul. Podcienie działa także Dział Zbiorów Specjalnych Książnicy Beskidzkiej, w nim – zbiory muzyczne, zabytkowe, rękopisy, grafika, stare mapy, a także specjalna czytelnia pełna książek na temat sztuki. Budynek Działu Zbiorów Specjalnych to stara kamienica, zatem i tutaj panuje specyficzny klimat.

 Ulica Podcienie – widok od strony Starego Rynku. Zdjęcie pochodzi ze strony http://commons.wikimedia.org

Podcienie nocą. Zdjęcie pochodzi z albumu Picasa Web Andrzeja Skotnickiego.

Nawet bardzo młodzi Bielszczanie pamiętają czasy, gdy na rynek prowadziło się gości, aby co najwyżej powiedzieć im „tutaj kiedyś był piękny stary rynek, prawdziwa perełka, nad którą teraz chce się płakać”, i gdy Bielsko było znane w całej Polsce głównie z tego, że na Starym rynku zawaliła się jedna z kamienic.

W 2003 roku Rynek zaczęto remontować, wcielając w życie Program Rewitalizacji Starego Miasta. I etapem była gruntowna przebudowa rynku zakończona w 2006 roku. W pierwszym etapie zaplanowano budowę fontanny, przywrócenie pomnika św. Jana Nepomucena, odsłonięcie reliktów studni i dawnej wagi miejskiej, rekonstrukcja podcieni. Już po tym etapie Rynek zyskał nowe oblicze i cieszył oko; zaskakiwał osoby które dawno go nie odwiedzały, a przybyły aby zobaczyć co się zmieniło. Renowacji poddawane były również budynki przy innych staromiejskich uliczkach. W 2010 r. miał się zakończyć II etap programu, i do tego czasu rzeczywiście ożywiono to miejsce, a kamienice wokół rynku odzyskały dawną świetność.

Północna pierzeja Rynku – podczas renowacji odsłonięto podcienie kamienic.

Detal na jednej z kamienic północnej pierzei. Wszystkie zdobienia robią wrażenie koronkowych.

Naprzeciwko „koronek” – zupełny ascetyzm, i błękit, którego urody zdjęcie nie oddaje w najmniejszym stopniu. W kamienicy – antykwariat. Mimo różnych stylów, zabudowa starego rynku tworzy piękną i harmonijną całość, pełną klimatu uwielbianego przez Bielszczan i odwiedzających Bielsko gości.

Jako ostatnia odnowiona została wschodnia pierzeja Rynku i kamienica, która jest wręcz podręcznikowym przykładem secesji. Asymetria, nawiązujące do natury linie w zdobieniu balkonów, elementy inspirowane orientem. W zasadzie brakuje tylko okien nerkowych, choć jeden balkon ma podobną do nich formę. Cała kamienica jest absolutnie niesamowita i niepowtarzalna.

Kamienica przed remontem. Zdjęcie pochodzi ze strony Skyscarpercity: http://www.skyscrapercity.com.

Obecnie. Zmiana koloru i renowacja „od stóp do głów”.

Szczyt kamienicy. Widać rok wybudowania – 1912. Fragment wykuszu oraz przepiękny balkon nawiązujacy kształtem do okien nerkowych.

Wcięcia i wycięcia. Barierka z typowo secesyjnym motywem płynnych linii. Na fasadzie pojawiają się także niewielkie płaskorzeźby z różnorodnymi motywami, zarówno roślinnymi, jak i geometrycznymi.

Element inspirowany najprawdopodobniej  zamiłowaniem do Dalekiego Wschodu, które panowało powszechnie w belle epoque.

Okno na samym dole, pomiędzy elementami stylizowanymi na orientalne.

Mijamy secesyjną kamienicę, przechodzimy obok Cafe Oscar – kawiarni, która jako jedna z niewielu istniała tutaj jeszcze przed renowacją, i skręcamy w prawo na ul. Słowackiego. Brukowany fragment ulicy odchodzący od Rynku kryje małą, nieznaną wszystkim tajemnicę – bramę, którą można wejść na ulicę Pankiewicza, gdzie działa Prywatne Muzeum Literatury im. Władysława Reymonta.

Wbrew plotkom, muzeum nie zostało zamknięte. Właściciel, ze względu na fakt iż utrzymuje się z datków, zmaga się ciągle z problemami finansowymi. Wciąż jednak chętnie oporowadzi nas po swoim małym królestwie.

Zapraszam do przeczytania poprzednich artykułów o Bielsku-Białej, jego zabytkach i wspaniałych miejscach: „Krótkie przyczynki do Bielska-Białej”, „Bielsko-Biała – zawsze w podróży” i „Bielsko-Biała – sacrum.” Linki do wszystkich artykułów o tym mieście można znaleźć w kategorii „Bielsko-Biała.” Tam też będę przyporządkowywać każdy kolejny, a będzie ich na pewno niemało.

Magdalena

Reklamy

From → Bielsko-Biała

One Comment
  1. jola jolanta permalink

    Uwielbiam starówkę w Bielsku. Od kilku lat zmienia się nieustannie. Kamienice są remontowane, pojawiają się nowe lokale, a przede wszystkim jest coraz więcej ludzi. Często robię tam zdjęcia. fotografie z bielskiej starówki

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: